WG Oldenzaal over de begroting van Oldenzaal 2020

WG Oldenzaal over de begroting van Oldenzaal 2020

 
Voorzitter, de fractie van de WG dacht afgelopen donderdag de Algemene Beschouwingen klaar te hebben. Wij kwamen echter van een ‘koude kermis thuis’. Vrijdagochtend werden we wakker met het nieuws dat het Kabinet ingrijpt bij de Jeugdzorg. Een deel van de decentralisatie van 2015 wordt teruggedraaid. Dit nieuws heeft ons overvallen en wij kunnen ons voorstellen dat dit nieuws ook het college overvallen heeft. Maar u begrijpt natuurlijk wel dat onze fractie razend benieuwd is of de wethouder al iets kan vertellen over de consequenties van dit voornemen voor de begroting zoals die nu voorligt.
 
Voor zover de actualiteit. Later in onze beschouwing kom ik nog wel terug op deze actualiteit, nu wil ik echter overgaan tot de beschouwingen zoals we die voorbereid hadden. Tijdens onze beschouwingen bij de behandeling van de kaderbrief hebben wij als WG de kaders over de financiën van Oldenzaal geschetst voor de komende jaren. Daarbij hebben we vastgehouden aan de ambities die we in ons coalitieprogramma hebben vastgelegd: preventie in het sociaaldomein, investeren in de stad en onze stad aantrekkelijk houden voor onze huidige maar ook nieuwe inwoners. 
 
Als WG blijven we het evenwicht tussen het investeren in mensen en stenen bewaken. Bij het investeren in stenen hebben wij het niet alleen over gebouwen. We hebben het over het verhogen van de geluksfactor! We werken aan een omgeving waar onze inwoners op een zo optimaal mogelijke wijze kunnen wonen, werken, leren, zorgen, recreëren, LÉVEN. Kortom: waar ze gelukkig zijn! Investeren in wijken en de binnenstad draagt dus zeker bij aan die leefbare wijk, die leefbare stad!  
 
En hier knelt het. Iedereen zal begrijpen dat een prettige omgeving bijdraagt aan een prettige sfeer en dus een bijdrage levert aan het geluk van mensen. Maar er is ook in Oldenzaal een groeiende groep mensen die steeds meer zorg nodig heeft. Steeds meer jongeren en ouderen hebben extra hulp en ondersteuning nodig. En die zullen niet direct gelukkiger worden van een prachtig singelpark of een extra fietsenstallingen. Als WG blijven we de balans zoeken tussen de enorme opgaven in het sociaal domein en de investeringen in de stad. En dat blijft een constante worsteling. Maar politiek is keuzes maken. Ook al is dat dus niet altijd gemakkelijk. 
 
Voorzitter, beste collega’s, sinds 2015 zijn wij als gemeente verantwoordelijk voor de nieuwe taken in het Sociaal Domein. Het is goed om te realiseren dat wij nu in het vijfde uitvoeringsjaar zitten na de decentralisatie. Dit lijkt een lange tijd, maar onze fractie is van mening dat we nog maar aan het begin staan. Aan het begin van een periode van transformatie en aan een begin van een periode waar preventie uiteindelijk in de toekomst zal leiden tot lagere uitgaven. Daarom vinden wij het ook ontzettend frustrerend dat na 5 jaar het Rijk concludeert dat de beloften van de Jeugdwet nog onvoldoende zijn ingelost. Bij ons leeft echt de vraag of de stelselwijziging hier schuld aan is, of dat het Rijk geen oor en oog heeft gehad voor de oproepen van de gemeenten dat er structureel te weinig budget voor de Jeugdzorg beschikbaar is. Natuurlijk moeten we doorgaan met transformeren en natuurlijk zijn er verbeteringen mogelijk. Maar de reflex van Den Haag om weer een stelselwijziging door te voeren vinden wij zeer, zeer teleurstellend. Wij zijn dan ook erg benieuwd naar de uitvoering van de Jeugdzorg over vijf jaar en ook benieuwd of we over vijf jaar tot de conclusie komen dat er wel extra geld naar de Jeugdzorg is gegaan, of dat de rekening toch bij de gemeenten is terecht gekomen.  
 
De komende stelselwijziging is ook frustrerend omdat Oldenzaal met vaste regelmaat complimenten krijgt over de wijze waarop de zorg is geregeld. En daar mogen we trots op zijn. En we mogen blij zijn voor al die mensen die die zorg krijgen. Maar door oplopende bezuinigingen, toenemende aantallen jeugdigen die gebruik maken van de Jeugdzorg, toenemende aantallen inwoners die een beroep doen op delen van de Wmo en door autonome ontwikkelingen zoals het betalen van reële tarieven, de invoering van het Wmo-abonnementstarief en cao-ontwikkelingen, heeft ook de gemeente Oldenzaal steeds meer te maken met oplopende tekorten in het Sociaal Domein. Ook heel veel andere gemeenten kampen met grote tekorten op het sociaal domein en in veel gemeenten is de opgave nog vele malen groter dan waar wij met elkaar voor staan. 
 
Wij vinden dat we nog steeds trots mogen zijn op de zorg die wij in Oldenzaal leveren! Of het nu in het kader van de Participatiewet, de Wmo of de Jeugdzorg is, die onze inwoners dag in dag uit van onze medewerkers in het Maatschappelijk Plein, van onze zorgaanbieders en van onze maatschappelijke instellingen krijgen. Al deze medewerkers doen hun werk, soms in zeer moeilijke situaties, ten behoeve van onze inwoners. Ook deze medewerkers worden nu geconfronteerd met het nieuws dat er weer een stelselwijziging aan zit te komen onder het mom van dat de beloften van de Jeugdwet onvoldoende zijn ingelost. Wij willen van onze kant alle medewerkers in het Jeugdzorgdomein een dikke pluim geven. Zij verdienen het. Een aandachtspunt voor onze fractie is de werkdruk bij het Maatschappelijk Plein die toeneemt. Dat is een extra zorg die we nauwlettend blijven volgen. 
 
Uitgangspunt van de WG-fractie is dat wij ook de komende jaren adequate zorg willen blijven bieden aan onze inwoners tegen een aanvaardbare prijs. Een aanvaardbare prijs betekent wat ons betreft dan ook dat je op sommige momenten aan die zogenaamde knoppen moet gaan draaien om de zorg betaalbaar te houden. Dat is niet leuk, maar wel noodzakelijk. 
 
Wij kunnen in deze Raad wel een discussie voeren over waar wij wel en waar wij niet op moeten bezuinigen in het Sociaal Domein. Maar laten we niet de illusie hebben dat wij de grote knop gaan vinden om het Sociaal Domein budgettair neutraal uit te voeren. Er is maar één grote knop en deze knop ligt in Den Haag. Het is echter spijtig en diep triest om te moeten constateren dat, ondanks alle inspanningen, brandbrieven en lobbyactiviteiten, Den Haag weigert de gemeenten voldoende financieel te compenseren.  
 
In deze programmabegroting zijn door het college een aantal bezuinigingskeuzes in het Sociaal Domein gemaakt. Keuzes die consequenties hebben voor onze inwoners en voor onze maatschappelijke instellingen. Keuzes die echter ook weloverwogen zijn gemaakt en gefaseerd worden ingevoerd. Onze fractie staat dan ook achter de keuzes die in deze programmabegroting binnen het Sociaal Domein gemaakt worden. Want alles overziend blijven wij van mening dat de inwoner van Oldenzaal ook in de toekomst adequate zorg zal blijven ontvangen. 
 
Vanuit het sociaal domein willen we een paar punten er toch uitlichten.  Onze fractie wil nadrukkelijk uitspreken dat wij het volledig eens zijn met het feit dat het armoedebeleid buiten de bezuinigingsvoorstellen is gebleven. Ons huidige armoedebeleid is een beleid waar onze fractie trots op is en zeer tevreden over is. Veel andere gemeenten zijn jaloers op de wijze waarop wij dit hebben geregeld. En de financiële nood moet binnen het Sociaal Domein wel heel hoog gaan worden, willen wij instemmen om ooit tot versobering van dit beleid over te gaan. 
 
Wij zien dat er in het sociaal domein verschillende externe partijen actief zijn. Al eerder hebben wij onze zorgen uitgesproken over de zogenaamde “zorgcowboys”. Het lijkt er op dat in Twente steeds meer grip op deze zorgaanbieders komt, zodat de middelen voor zorg echt dáár komen waar ze horen: bij de mensen die die zorg verdienen. Daar zijn we blij mee.  
 
Een ander belangrijk punt waar wij nog aandacht voor willen vragen is het jongerenwerk dat wij nu bij de Stichting Impuls hebben belegd. Dit pilotproject loopt binnenkort ten einde. Ook de incidentele financiële subsidie loopt dan af. Binnenkort mogen wij de evaluatie van dit pilotproject ontvangen. Onze fractie wil echter nu al aangeven dat wij het jongerenwerk in Oldenzaal in de huidige omvang willen continueren. Het jongerenwerk is bijna letterlijk een “school”voorbeeld van preventie en is bij uitstek een project dat in de toekomst moet leiden tot minder uitgaven in het kader van de Jeugdzorg. In de afgelopen maanden hebben wij nadrukkelijk kunnen zien dat blijven investeren in de jeugd dringend nodig is. Wij zijn dan ook ontzettend blij met het initiatief dat op de locatie Potskampstraat van het Twents Carmellyceum van start gaat, om jongeren na lestijd andere activiteiten aan te bieden. Er wordt klein begonnen, maar wij gaan er van uit dat dit een succes gaat worden en dat dit initiatief ook kan worden uitgerold naar andere locaties. De WG ziet hier deze voorzichtige start van het IJslands model in Oldenzaal als een begin van de invoering van een Oldenzaals model in het kader van de aanpak van jongeren. 
 
Wij dienen dan ook een amendement in met als strekking het jongerenwerk de komende tijd te continueren en zullen in dit amendement ook de dekking voor deze continuering aangeven.   
 
Er is de afgelopen jaren veel geld geïnvesteerd in onze binnenstad om deze weer gezond en bruisend te krijgen. Maar de WG wil niet alleen maar investeren in onze binnenstad. De rest van onze wijken mogen we zeker niet vergeten. Die verdienen namelijk evenveel aandacht. Een prettige leefomgeving draagt immers bij aan geluk!  Gelukkig staan wij hier niet alleen in: wijkontwikkelingsvisie Kansrijk Berghuizen is een goed voorbeeld waarin de handen ineen zijn geslagen voor een nog mooiere wijk. En op de Thij hebben wij als WG het voortouw genomen om samen met de Thijbewoners bouwstenen te verzamelen om van de wijk De Thij een nóg mooiere wijk te maken. Binnenkort zullen wij deze bouwstenen samen met onze inwoners aan het college aanbieden. 
  
In dit kader vragen we aandacht voor een goede huisvesting voor onze inwoners, zowel voor de jongeren als de ouderen. We roepen het college op om het thema wonen en nieuwe woonvormen op zeer korte termijn te agenderen als rondetafelgesprek, zodat we samen met alle betrokkenen en professionals hierover een visie kunnen samenstellen voor de komende jaren.  
 
Naast het wonen willen we ook aandacht vragen voor de investeringen in de diverse gebouwen zoals scholen, kantines en kleedkamers. Dit zijn vaak gebouwen die in alle wijken terug te vinden zijn en een heel belangrijke rol spelen in de verbinding in de wijken. Wij zien behoorlijke bedragen die we gaan investeren voor vernieuwen of renoveren In gesprekken met de gebruikers van deze gebouwen horen we vaak dat er wensen zijn voor uitbreiding en nieuwbouw in plaats van renovatie. De vraag is hoe wij voor de lange termijn het beste resultaat kunnen bereiken De gebruikers willen hierin graag meedenken. Om hier tot een weloverwogen besluit te komen willen we vragen of het mogelijk is om een overzicht te geven van de gebouwen waar we de komende jaren in gaan investeren en een onderzoek te doen naar de wensen en eisen van de gebruikers. Dit zal ons een goed beeld geven over de vraag of het wellicht mogelijk is om samen met de gebruikers de optie te onderzoeken of nieuwbouw in plaats van renovatie realistisch en haalbaar is.  
We gaven al aan dat we bij elk besluit goed nadenken over de toegevoegde waarde voor de leefbaarheid van onze stad en wat de investering bijdraagt aan het vergroten van het gevoel van geluk. Af en toe is het dan goed om even te kijken wat we hebben besloten en wat het concrete resultaat is geworden. Daarom hebben wij met onze leden onlangs een rondje gedaan langs de vele investeringen die we hebben gedaan in de binnenstad. Het is een geweldige ervaring om te zien hoeveel er door al die investeringen al is ontwikkeld en nog aan het ontwikkelen is. Wij hebben van deze wandeling een mooi verhaal gemaakt en zullen dit binnenkort op onze website publiceren. Graag nodigen we de hele raad en natuurlijk onze inwoners uit om deze wandeling te maken en te ervaren hoe we samen hebben bijgedragen aan die leefbare en bruisende binnenstad. 
 
Bij de rondgang in de binnenstad zien we hoe belangrijk samenwerking is en dat we moeten investeren in de voortgang van de samenwerking tussen de ondernemers van de binnenstad. De conclusies van het onderzoek van de heer Hateboer onderschrijven we van harte en we roepen het college op om hier voortvarend mee verder te gaan.  
 
Voorzitter we komen tot een afronding.  
Ondanks de moeilijke tijden doen hebben we het in Oldenzaal voor de meeste mensen heel goed voor elkaar. Onze stad is volop in beweging en lééft! Oldenzaal bruist, borrelt, schuift en schuurt! We zijn in ontwikkeling en dit betekent dat er altijd gemopperd zal worden. Over het moois dat gesloopt werd en wordt en over alles wat nog gebouwd en ontwikkeld gaat worden. Over leegstand en bezuinigingen. Ook dát is Oldenzaal. Laten we vooral ook blijven mopperen. Dat houdt ons scherp. Maar laten we vooral óók blijven genieten van al het moois dat ons stadje ons te bieden heeft.
 
Woordvoerder: Murat Yildirim  m.yildirim@oldenzaal.nl